Część 1 - Żywienie w przewlekłych zaburzeniach układu pokarmowego

Część 1 - Żywienie w przewlekłych zaburzeniach układu pokarmowego

Choroby i zaburzenia przewodu pokarmowego potrafią mocno obniżać komfort życia, a ich przyczyny nie zawsze da się łatwo wskazać. Dlatego sposób żywienia ma coraz większe znaczenie i bywa jedną z najskuteczniejszych dróg do ograniczenia dolegliwości bólowych. Wczesna profilaktyka oraz diagnostyka pomagają uniknąć poważnych konsekwencji nieleczonych problemów, takich jak zaburzenia wchłaniania, niedożywienie, niedrożność jelit, a nawet nowotwory.

Na czym polega celiakia?

O występowaniu celiakii w dużej mierze decydują czynniki genetyczne, jednak nie bez znaczenia pozostaje środowisko, w którym żyjemy, a także sprawność układu odpornościowego. Za bezpośrednią przyczynę występowania celiakii uznaje się jedną z frakcji białek zbożowych, a dokładnie nieprawidłową reakcję układu immunologicznego na ich obecność. Z pewnością każdy z nas słyszał o glutenie, bo właśnie o niego chodzi w przypadku celiakii. Kontakt tego składnika z błoną śluzową jelita prowadzi do wystąpienia licznych mechanizmów obronnych. Co to oznacza w praktyce? Znacznie zmniejsza się powierzchnia wchłaniania w jelitach. 

Zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić zarówno do niedoborów jakościowych, jak i ilościowych. Ponadto chory może być narażony na braki niektórych witamin i minerałów. Jak rozpoznać, że mamy do czynienia właśnie z celiakią? Podstawą do prowadzenia dalszej diagnostyki jest wystąpienie objawów klinicznych. Nie są one typowe dla tej choroby, jednak najczęściej spotyka się: zaparcia, biegunki, wymioty, zaburzony rytm wypróżnień, niedokrwistość, a u dzieci często obserwuje się opóźnienie wzrostu i dojrzewania płciowego. Potwierdzenie diagnozy uzyskuje się w badaniu endoskopowym oraz badaniach laboratoryjnych. 

Jak leczyć celiakię?

Jedyną metodą leczenia i ograniczenia objawów choroby jest stosowanie diety bezglutenowej, czyli wykluczenie z niej pszenicy, żyta i jęczmienia (sprawdź nasz kurs z dietetyki online). W praktyce sprowadza się to do wykluczenia pieczywa, makaronów, kasz z codziennego jadłospisu. Co ważne, nie tylko te oczywiste pokarmy mogą stanowić zagrożenie dla chorych z celiakią. Wiele innych produktów spożywczych może zostać zanieczyszczonych glutenem na etapie produkcji. Stąd często spotykany na opakowaniach napis: „może zawierać gluten”. 

W żywieniu osób chorych na celiakię istotną rolę odgrywa uzupełnienie witamin i składników mineralnych. Istnieją niedobory, na które szczególnie narażone są osoby z celiakią, a zaliczamy do nich: witaminy z grupy B, witaminę D, a także wapń, cynk, miedź, żelazo i selen. Głównymi zasadami, które powinny przyświecać w komponowaniu diety chorych na celiakię jest także lekkostrawność posiłków. Ponadto powinny one dostarczać pełnowartościowego białka z jednoczesnym ograniczeniem tłuszczów. Podstawą posiłków powinny być owoce i warzywa, a także świeżo wyciskane soki. Do wartościowych odżywczo pokarmów zaliczymy kaszę jaglaną, gryczaną, pestki dyni, ziarna słonecznika i suszone owoce.

Nietolerancja laktozy - jak sobie z nią radzić?

Laktoza, czyli cukier mleczny, spełnia wiele funkcji w ludzkim organizmie, m.in. ma właściwości probiotyczne, a jej składniki są wykorzystywane do budowy układu nerwowego. Jednak spełnienie powyższych funkcji jest możliwe wyłącznie przy aktywności laktazy, czyli enzymu, który ją hydrolizuje w jelicie cienkim. Spożycie produktów mlecznych, nawet w niedużej ilości, może prowadzić do uciążliwych objawów, ale też niebezpiecznych dla zdrowia skutków. 

W grupie symptomów pojawiają się: biegunka, przyspieszona perystaltyka jelit i ich podrażnienie. W diecie bezlaktozowej dochodzi do znacznego ograniczenia lub całkowitej rezygnacji z produktów mlecznych. Dopuszczone są jednak te, które zostały poddane procesowi fermentacji, ponieważ obecne w nich bakterie produkują niezbędną laktazę. W tej grupie produktów znalazły się: kefir, jogurt, maślanka czy kwaśna śmietana. Mleko krowie może zostać zastąpione roślinnym. W tej sytuacji należy jednak uważnie śledzić poziom wapnia i dostarczać jego cennych źródeł (fasola, natka pietruszki, otręby, kasza), a jeśli pojawi się konieczność - wprowadzić odpowiednią suplementację. 

Ważna jest także świadomość, że laktoza może być ukryta w pokarmach, m.in. daniach gotowych, słodyczach, mięsie, pieczywie, a także niektórych lekach. Powinniśmy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza gdy każda ilość laktozy wywołuje u nas negatywne skutki zdrowotne.

Bądź na bieżąco zapisz się do newslettera

Co zyskujesz zapisując się do newslettera beztabletek.pl?

  • Otrzymuj powiadomienia o aktualnych promocjach
  • Bądź na bieżąco z nowo dodawanymi kursami
  • Dowiedz się o nowych artykułach

Chcesz wiedzieć więcej na ten temat?

Szkolenie na temat żywienia w przewlekłych zaburzeniach układu pokarmowego znajduje się już w naszej platformie edukacyjnej Bez Tabletek. Uzyskaj nieograniczony dostęp i co miesiąc nowe unikalne treści.

Jedna płatność = dożywotni dostęp

Dołącz do nas już teraz!

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Świadoma troska o ciało – jak budować dobre nawyki pielęgnacyjne na co dzień?

Świadoma troska o ciało – jak budować dobre nawyki pielęgnacyjne na co dzień?

Dowiedz się, jak świadomie dbać o ciało każdego dnia. Poznaj proste nawyki pielęgnacyjne, które pomagają utrzymać zdrową, nawilżoną i zadbaną skórę.

Smog i zanieczyszczenia powietrza a podrażnienie błony śluzowej nosa

Smog i zanieczyszczenia powietrza a podrażnienie błony śluzowej nosa

Błona śluzowa nosa i zatok to pierwsza linia obrony przed zanieczyszczeniami, drobnoustrojami i innymi szkodliwymi czynnikami obecnymi we wdychanym powietrzu. Smog, dym tytoniowy czy drażniące substancje chemiczne mogą jednak zaburzać jej prawidłowe funkcjonowanie. Jak dochodzi do podrażnienia błony śluzowej nosa? Czy zanieczyszczenia powietrza mogą zwiększać ryzyko problemów z zatokami?

Dlaczego siedzący tryb życia obciąża kręgosłup?

Dlaczego siedzący tryb życia obciąża kręgosłup?

Długotrwałe przebywanie w jednej pozycji może prowadzić do uczucia sztywności, zmęczenia mięśni i ograniczenia swobody ruchu. Problemem nie jest wyłącznie samo siedzenie, ale również brak regularnej zmiany pozycji oraz niedostateczna aktywność fizyczna.

Kiedy implant po wyrwaniu zęba? Ile trzeba czekać i od czego to zależy?

Kiedy implant po wyrwaniu zęba? Ile trzeba czekać i od czego to zależy?

Utrata zęba nie zawsze oznacza konieczność wielomiesięcznego oczekiwania na jego odbudowę. W niektórych przypadkach implant można wszczepić podczas tej samej wizyty, na której wykonywana jest ekstrakcja. W innych sytuacjach konieczne jest wcześniejsze wygojenie tkanek lub odbudowanie kości. Kiedy implant po wyrwaniu zęba będzie możliwy i co wpływa na wybór terminu leczenia? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Dołącz do nas!
i zyskaj dostęp do najlepszej platformy heathcare

Dbaj o to, by nieustannie zgłębiać swoją wiedzę i poszerzać kompetencje. Bądź na bieżąco ze stale zachodzącymi zmianami, nowymi sposobami leczenia oraz profilaktyki. Dołącz do nas i podnieś swoje kompetencje już teraz.

Nielimitowany dostęp
699zł / jednorazowo
Zobacz co zyskasz

Nielimitowany dostęp do platformy - jednorazowa płatność

  • Pełen dostęp do 100 kursów video na zawsze w 26 kategoriach
  • Bez ukrytych opłat i automatycznego przedłużania
  • Nowe treści co miesiąc od 26 specjalistów