Urolog a androlog – czym różnią się te specjalizacje?

Urolog to lekarz zajmujący się diagnozowaniem i leczeniem schorzeń układu moczowego zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. W przypadku panów urologia obejmuje także problemy związane z męskimi narządami płciowymi, takimi jak prostata, jądra, prącie czy pęcherzyki nasienne. Do urologa zgłaszamy się w przypadku dolegliwości związanych z oddawaniem moczu, podejrzenia kamicy nerkowej, infekcji dróg moczowych, a także nowotworów nerek czy pęcherza.

Zakres działań urologa obejmuje m.in.:

• leczenie zapaleń pęcherza, cewki moczowej, nerek,
• diagnozowanie i leczenie przerostu prostaty,
• wykonywanie zabiegów endoskopowych i operacyjnych,
• kontrolę nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu moczowego.

Choć urolog często kojarzony jest z leczeniem mężczyzn, nie należy zapominać, że kobiety również korzystają z jego pomocy – zwłaszcza w przypadku infekcji pęcherza czy nietrzymania moczu.

Androlog to węższa specjalizacja, koncentrująca się wyłącznie na zdrowiu mężczyzn – przede wszystkim w kontekście płodności, zaburzeń hormonalnych i funkcji seksualnych. Androlog zajmuje się diagnostyką i leczeniem problemów związanych z niepłodnością, zaburzeniami erekcji, niedoborami testosteronu, a także wrodzonymi lub nabytymi nieprawidłowościami w budowie narządów płciowych.

Jak mówi ekspert z zakresu męskiej endokrynologii: „Andrologia to dziedzina, która łączy urologię, endokrynologię i medycynę reprodukcyjną. Jej rozwój jest odpowiedzią na rosnącą liczbę problemów z płodnością i spadkiem poziomu testosteronu u młodszych mężczyzn. Coraz więcej pacjentów zgłasza się z dolegliwościami, które jeszcze kilkanaście lat temu były przypisywane wyłącznie starszemu wiekowi”.

Androlog może także zlecić badania nasienia, poziomu hormonów oraz wdrożyć terapię mającą na celu poprawę jakości życia seksualnego lub zwiększenie szans na ojcostwo.

Różnice pomiędzy urologiem a andrologiem mają praktyczne znaczenie dla pacjenta. Wybór odpowiedniego lekarza zależy od rodzaju objawów i obszaru, którego dotyczą dolegliwości. Do urologa powinni zgłosić się wszyscy pacjenci – niezależnie od płci – którzy odczuwają ból przy oddawaniu moczu, mają problemy z nerkami, pęcherzem lub prostatą. Androlog natomiast to dobry wybór, gdy:

• występują problemy z erekcją,
• pojawiają się trudności z poczęciem dziecka,
• zauważalne są objawy niedoboru testosteronu (np. zmęczenie, spadek libido),
• pacjent ma wady rozwojowe jąder, prącia lub inne nieprawidłowości.

W praktyce jak mówi dr n. med. urolog Bartosz Muskała (https://bartoszmuskala.pl/)  wielu pacjentów trafia najpierw do urologa, który – jeśli uzna to za konieczne – kieruje ich do androloga, by rozszerzyć diagnostykę o aspekty hormonalne.

W ciągu ostatnich lat obserwujemy wzrost świadomości dotyczącej męskiego zdrowia. Coraz więcej mężczyzn otwarcie mówi o problemach hormonalnych czy zaburzeniach seksualnych, co przekłada się na większe zainteresowanie usługami andrologicznymi. Zmieniający się tryb życia, stres, zanieczyszczenie środowiska i opóźnianie decyzji o ojcostwie sprawiają, że męska płodność staje się tematem społecznym – nie tylko medycznym.

Andrologia w przyszłości może odegrać kluczową rolę w profilaktyce chorób cywilizacyjnych, takich jak zespół metaboliczny, depresja czy nowotwory hormonozależne. Już dziś w wielu klinikach urologicznych pojawiają się specjaliści łączący kompetencje urologa i androloga, oferując kompleksowe podejście do męskiego zdrowia. Dla pacjenta to szansa na szybką i trafną diagnozę oraz skuteczne leczenie.

Świadome dbanie o zdrowie intymne i hormonalne to nie moda, ale odpowiedzialność – zarówno wobec siebie, jak i bliskich. Warto wiedzieć, do którego specjalisty się udać i nie czekać z wizytą, gdy organizm wysyła pierwsze sygnały.