Dysleksja – diagnoza, objawy u dzieci i dorosłych oraz prawa w szkole

Dysleksja jest specyficzną trudnością w czytaniu i pisaniu, która wynika głównie z deficytów w przetwarzaniu języka pisanego. Osoby z dysleksją mogą mieć problemy z rozpoznawaniem i interpretacją liter, sylab i wyrazów. Cechuje ich trudność w budowaniu poprawnych zdań oraz interpretacji tekstu czytanego lub pisemnego.

Objawy dysleksji mogą różnić się w zależności od osoby i jej wieku, ale najczęściej obejmują trudności w rozpoznawaniu i odczytywaniu liter, powolne czytanie, zamienianie miejscami liter lub cyfr, trudności w ortografii, brak płynności czytania oraz trudności w zrozumieniu tekstu czytanego.

Rozpoznanie dysleksji wymaga obiektywnej oceny, opartej na obserwacji i przeprowadzeniu odpowiednich testów. W przypadku dzieci, nauczyciele i specjaliści edukacji często obserwują i rejestrują różne objawy, takie jak trudności w nauce czytania, problemy z rozpoznawaniem liter, polepszenie czytania przy pomocy palca czy wybranego przerzutu, a także nieregularne lub błędne pisanie.

U dorosłych, objawy mogą być bardziej zróżnicowane, ale wciąż obejmują problemy z czytaniem i pisaniem. Osoby dorosłe z dysleksją często mają trudności w czytaniu na głos, w składaniu poprawnych zdań oraz w zrozumieniu tekstu czytanego.

Przyczyny dysleksji nadal nie są w pełni poznane, ale badania sugerują, że może mieć podłoże genetyczne i być związana z pewnymi deficytami w zakresie zdolności językowych. Kwestią sporną jest również wpływ czynników środowiskowych, takich jak edukacja czy czynniki emocjonalne, na rozwój dysleksji.

Mechanizmy, które leżą u podstaw dysleksji, obejmują trudności w zakresie przetwarzania fonologicznego (brak umiejętności analizy i syntezy dźwięków) oraz trudności w zakresie automatyzowania odczytywania i pisania słów.

Dysleksja u dorosłych może mieć znaczący wpływ na różne obszary życia, takie jak nauka, kariera zawodowa, życie społeczne i codzienne funkcjonowanie. Osoby dorosłe z dysleksją mogą mieć trudności w czytaniu instrukcji, rozumieniu dokumentów czynnych, pisaniu raportów, składaniu pisemnych prac jak również doświadczać lęku społecznego i obniżonego poczucia własnej wartości.

Diagnoza dysleksji często jest skomplikowana i wymaga specjalistycznej oceny. Testowanie może obejmować różnorodne oceny, w tym ocenę umiejętności czytania, pisania, rozumienia tekstu i przetwarzania języka pisanego. Testy mogą być przeprowadzane przez psychologów, logopedów, pedagogów specjalnych lub terapeutów dysleksji.

Ważne jest, aby w przypadku podejrzenia dysleksji zasięgnąć porady od profesjonalistów, którzy zajmują się diagnozowaniem i terapią dysleksji. Diagnoza pozwoli na zrozumienie trudności i zaangażowanie w odpowiednie terapie oraz dostosowanie środowiska nauki czy pracy do potrzeb osoby z dysleksją.