Rak jądra a orchidektomia - przebieg leczenia

Orchidektomia to zabieg polegający na chirurgicznym usunięciu jądra zajętego przez nowotwór. Jest procedurą nie tylko leczniczą, ale również diagnostyczną - usunięty materiał trafia do badania histopatologicznego, które pozwala określić typ raka i zaplanować dalsze postępowanie.

Zabieg wykonuje się przez nacięcie w pachwinie, a nie bezpośrednio w mosznie - dzięki temu zmniejsza się ryzyko rozsiewu komórek nowotworowych. Wskazaniem do orchidektomii jest obecność guza w jądrze, nieprawidłowe wyniki badań obrazowych (USG) oraz podwyższone markery nowotworowe we krwi.

Operacja trwa zazwyczaj od 30 do 60 minut i przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym lub podpajęczynówkowym. Chirurg wykonuje nacięcie w pachwinie, przez które usuwa chore jądro wraz z powrózkiem nasiennym. W razie potrzeby może zostać wszczepiona proteza silikonowa, aby zachować naturalny wygląd moszny.

Hospitalizacja po zabiegu trwa zwykle 1-2 dni. Pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące higieny rany, ograniczenia wysiłku fizycznego i kontroli bólu. Do normalnych aktywności można wrócić po około 2-3 tygodniach, choć pełne gojenie trwa dłużej.

W ośrodkach takich jak Szpital Carolina, orchidektomię wykonuje się w warunkach zapewniających nowoczesne zaplecze chirurgiczne.

Usunięcie jądra to dopiero pierwszy krok w procesie leczenia. Dalsze postępowanie zależy od wyniku histopatologicznego i stadium zaawansowania nowotworu. W grę wchodzą:

• aktywna obserwacja - u pacjentów z bardzo wczesnym stadium raka,

• chemioterapia - w przypadku ryzyka rozsiewu lub przerzutów,

• radioterapia - stosowana głównie w niektórych typach nowotworów jądra,

• limfadenektomia - chirurgiczne usunięcie węzłów chłonnych, jeśli są zajęte.

Każdy przypadek omawia się indywidualnie w zespole wielodyscyplinarnym, w którym uczestniczą onkolodzy, urolodzy i radioterapeuci.

Usunięcie jednego jądra zwykle nie powoduje trwałych zaburzeń płodności ani problemów hormonalnych, ponieważ drugie jądro przejmuje produkcję testosteronu i plemników. U niektórych pacjentów mogą jednak wystąpić przejściowe zaburzenia libido lub pogorszenie samopoczucia.

Przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego, zwłaszcza jeśli konieczna jest chemioterapia lub radioterapia, zaleca się rozważenie bankowania nasienia w celu zabezpieczenia płodności na przyszłość.

W aspekcie psychologicznym utrata jądra może wpływać na poczucie męskości i samoocenę, dlatego istotne jest wsparcie psychologa oraz możliwość zastosowania protezy jąder, jeśli pacjent wyraża taką potrzebę.