Masło ghee – czym jest, korzyści zdrowotne i zastosowanie (ajurweda, kuchnia)

Masło ghee jest produktem uzyskiwanym z odparowania wody, białka i laktozy z tradycyjnego masła. Proces klarowania polega na stopieniu masła i gotowaniu go do momentu, aż woda odparuje, a białko opada na dno. W ten sposób otrzymuje się czysty tłuszcz, który jest bogaty w składniki odżywcze.

Masło ghee jest często mylone z zwykłym masłem klarowanym, ale różni się od niego kilkoma istotnymi cechami. Ghee podczas procesu klarowania jest gotowane dłużej, co nadaje mu głębszy smak orzechowy i zapach. Ponadto, masło ghee może być przechowywane przez dłuższy czas dzięki swojej stabilności - dzięki usunięciu białka i wody nie podlega tak intensywnemu psuciu się jak zwykłe masło klarowane.

Masło ghee ma wiele korzyści dla zdrowia, które wynikają z jego bogatego składu odżywczego. Oto niektóre z jego właściwości:

1. Źródło zdrowych tłuszczów - masło ghee zawiera tłuszcze nasycone, ale w porównaniu do innych źródeł tłuszczów nasyconych, takich jak masło czy olej kokosowy, zawiera również większą ilość tłuszczów jednonienasyconych i wielonienasyconych.
2. Ochrona układu trawiennego - masło ghee wspomaga trawienie i wchłanianie składników odżywczych, a także pomaga w utrzymaniu zdrowej mikroflory jelitowej.
3. Wzmacnianie układu immunologicznego - masło ghee bogate jest w witaminy A, D, E i K, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
4. Ochrona przed chorobami serca - dzięki obecności kwasów tłuszczowych, takich jak kwas masłowy i kwas koniugowany linolowy (CLA), masło ghee może pomóc w obniżaniu poziomu złego cholesterolu i chronić przed chorobami serca.

Masło ghee i masło klarowane mają pewne podobieństwa, ale także istotne różnice w kontekście zastosowania i składu. Oto kilka kluczowych różnic:

1. Usunięcie białka - masło ghee jest poddawane dłuższemu procesowi klarowania, co prowadzi do większego usunięcia białka w porównaniu do zwykłego masła klarowanego.
2. Zastosowanie w wysokich temperaturach - dzięki swojej wyższej temperaturze dymienia, masło ghee jest idealne do smażenia, pieczenia i gotowania na wysokich temperaturach, podczas gdy zwykłe masło klarowane może się przypalać.
3. Dłuższy czas przechowywania - masło ghee posiada dłuższą trwałość niż masło klarowane, ponieważ proces klarowania redukuje obecność białka i wody, które są podatne na psucie się.

Proces przygotowania masła ghee może wydawać się skomplikowany, ale w rzeczywistości jest prosty do wykonania w domu. Oto krótka instrukcja krok po kroku:

1. W garnku na małym ogniu stopić masło. Powinno się to odbywać powoli i stopniowo.
2. Gdy masło zacznie się topić, na powierzchni utworzy się piana. Można ją delikatnie ściągnąć łyżką.
3. Gotować masło na małym ogniu, aż całkowicie odparuje woda. Nie należy mieszać.
4. Po jakimś czasie masło stanie się przezroczyste, a na dnie garnka pojawi się upieczona warstwa.
5. Odsunąć garnuszek z ognia i przelać masło ghee do słoika za pomocą sitka lub szumowiny, aby oddzielić resztki białka.

Masło ghee od wieków jest obecne w ajurwedzie, starożytnej indyjskiej medycynie. Jest uważane za skarbnicę składników odżywczych i stosowane jako lek i środek pielęgnacyjny. Ma znaczenie zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie w terapiach ajurwedyjskich, aby poprawić ogólny stan zdrowia i równowagę organizmu.

Masło ghee jest stosowane do masażu ciała, jako lek dla zaburzeń trawiennych i hormonalnych, a także do poprawy jakości skóry i włosów.

Warto pamiętać, że mimo korzystnych właściwości i zastosowań, należy spożywać masło ghee z umiarem, zgodnie z zaleceniami dietetyka.