Dlaczego zgrzytanie zębami w nocy to poważny problem ?

Bruksizm to powtarzalna aktywność mięśni żwaczy polegająca m.in. na zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami, która często występuje nieświadomie podczas snu. Jego przyczyny są złożone i mogą obejmować:

●     problemy stomatologiczne – m.in. nieprawidłowości zgryzu i dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych,

●     czynniki neurobiologiczne i związane ze snem – bruksizm senny związany jest z aktywnością układu nerwowego podczas snu,

●     stosowanie niektórych leków – zgrzytanie zębami może występować m.in. podczas przyjmowania selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI),

●     czynniki psychologiczne – znaczenie mogą mieć przewlekły stres, nasilony lęk oraz związane z nimi zwiększone napięcie mięśniowe (1).

Większość osób nie zdaje sobie sprawy z nocnego zgrzytania zębami. Pierwszym sygnałem może być informacja od partnera słyszącego charakterystyczne odgłosy albo pojawienie się wywołanych przez nie objawów. Należą do nich:

●      nadmierne starcie powierzchni zębów,

●      obniżenie wysokości koron zębowych i pęknięcia szkliwa,

●      złamania zębów,

●      uszkodzenia wypełnień i rekonstrukcji protetycznych,

●      bolesność mięśni żwaczy, twarzy, szyi, pleców, gardła lub ramion,

●      bóle głowy oraz dolegliwości w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych,

●      szumy uszne.

Skutkiem bruksizmu mogą być również zaburzenia snu, skutkujące nadmierną sennością w ciągu dnia, problemami z koncentracją i spowolnieniem ruchowym. Do rzadziej występujących konsekwencji należą:

●      nocne zaburzenia pracy serca,

●      wzrost ciśnienia tętniczego,

●      wzmożona potliwość w czasie snu,

●      obniżenie libido,

●      zaburzenia seksualne (1).

Postępowanie w leczeniu bruksizmu powinno być dobierane indywidualnie. W zależności od przyczyn i objawów może obejmować m.in. stosowanie odpowiednio dobranej szyny zgryzowej, fizjoterapię stomatologiczną czy pracę nad redukcją stresu. Warto również ograniczyć czynniki mogące nasilać zgrzytanie, takie jak nadmiar kofeiny, alkohol czy palenie tytoniu.

Równie ważna jest odpowiednia ochrona zębów przed skutkami ścierania podczas codziennej higieny. Przy odsłoniętej zębinie często pojawia się nadwrażliwość na zimne, gorące, kwaśne lub słodkie produkty. W takiej sytuacji pomocne mogą być preparaty przeznaczone do zębów wrażliwych, np. żelowa pasta Elgydium Sensiprotect. Zawiera ona m.in. fluor w postaci szybko wiążącej się ze szkliwem, co pozwala na jego remineralizację, wzmocnienie i ochronę (2).

Ponieważ zęby osób z bruksizmem są już mechanicznie osłabione, mycie ich twardą szczoteczką mogłoby pogłębić ubytki i uszkodzić dziąsła. Pacjenci powinni więc stosować te z miękkim włosiem, które pozwalają na delikatne usuwanie płytki bakteryjnej.

Pamiętajmy, że zdrowe zęby to nie tylko kwestia ich wyglądu, ale również codziennego komfortu. Dlatego nie warto ignorować bruksizmu, który w dłuższej perspektywie może znacznie osłabić ich kondycję.

Bibliografia:

1. Ziółkowska-Kochan M, Kochan J, Pracka D, Dróżd W et al.: Bruksizm – problem interdyscyplinarny. Czas Stomatol 2007; 60(6): 391-397.
2. Gjorgievska E, Stevanovi M, Dimkov A, Nicholson JW: Enamel Remineralizing Agents: State of the Art. Materials 2026; 19(12): 2550.