Czym jest tlenoterapia hiperbaryczna?

W zwykłych warunkach za przenoszenie tlenu odpowiada przede wszystkim hemoglobina znajdująca się w czerwonych krwinkach. Podczas HBOT wzrasta natomiast ilość tlenu rozpuszczonego w płynnej części krwi. Dzięki temu może on docierać również do obszarów, w których ukrwienie jest ograniczone, a procesy naprawcze przebiegają w trudniejszych warunkach.

Ma to znaczenie dla tkanek objętych obrzękiem, zakażeniem lub stanem zapalnym, a także uszkodzonych wskutek urazu. Tlen jest potrzebny do tworzenia kolagenu, odbudowy naczyń krwionośnych oraz działania komórek układu odpornościowego. Zwiększenie jego dostępności może wspierać gojenie i ograniczać następstwa niedotlenienia. Komora pozwala kontrolować ciśnienie, stężenie tlenu, temperaturę oraz wilgotność. Parametry zabiegu stanowią element planu terapii, który powinien uwzględniać konkretny problem zdrowotny.

Terapię poprzedza ocena medyczna obejmująca aktualny stan pacjenta, przyjmowane leki, wskazania oraz ewentualne przeciwwskazania. Dopiero na tej podstawie można zaplanować zabiegi i określić ich miejsce w całym leczeniu.

Sesje odbywają się w komorach jednoosobowych lub wieloosobowych. W pierwszych pacjent zazwyczaj pozostaje w pozycji leżącej. W drugich najczęściej siedzi w fotelu, korzystając z maski bądź kaptura oddechowego do podawania tlenu. Zabieg zwykle zajmuje od 90 do 120 minut. Wraz ze wzrostem ciśnienia może pojawić się uczucie zatkania uszu, podobne do odczuwanego podczas lotu samolotem. Personel wyjaśnia sposoby wyrównywania ciśnienia, takie jak przełykanie śliny czy delikatne przedmuchiwanie nosa.

Planowanie serii uwzględnia kilka elementów.

• Cel terapii oraz rodzaj problemu, z którym zgłasza się pacjent.
• Stan zdrowia i tolerancję kolejnych sesji.
• Reakcję organizmu obserwowaną w trakcie prowadzonej terapii.

Przy ranach przewlekłych i poważniejszych uszkodzeniach tkanek potrzebne bywają dłuższe serie. Pojedyncza sesja rzadko pozwala uzyskać pełny zakładany efekt biologiczny.

HBOT wykorzystuje się zarówno w wybranych stanach nagłych, jak i w leczeniu problemów przewlekłych. Zakres zastosowań obejmuje sytuacje, w których istotne jest przeciwdziałanie niedotlenieniu lub poprawa warunków odbudowy uszkodzonych tkanek.

Wpływ terapii na procesy regeneracyjne:

• pobudzenie tworzenia nowych naczyń krwionośnych,
• stymulacja produkcji kolagenu,
• wsparcie gojenia ran,
• redukcja obrzęków,
• ograniczenie reakcji zapalnych,
• poprawa metabolizmu komórkowego.

W części wskazań możliwa jest refundacja terapii. Z zabiegów korzystają również osoby po urazach i aktywne fizycznie, u których rozważa się wsparcie regeneracji.

Hiperbaria tlenowa wymaga kwalifikacji medycznej oraz nadzoru przeszkolonego personelu. Szczególnie ostrożnie należy podejmować decyzje dotyczące dzieci, seniorów i pacjentów z chorobami neurologicznymi. Punktem wyjścia pozostaje ocena lekarza, uwzględniająca sytuację konkretnej osoby.

Indywidualne planowanie opieki jest również elementem podejścia stosowanego w o2zone, warszawskim centrum zdrowia, fizjoterapii i regeneracji. Placówka łączy tlenoterapię hiperbaryczną z innymi obszarami opieki, w tym fizjoterapią, ortopedią i diagnostyką USG. Wykwalifikowany personel oraz certyfikowany sprzęt medyczny służą dobieraniu postępowania do rozpoznanego problemu i potrzeb pacjenta.

HBOT pozostaje metodą wspomagającą. Nie zastępuje operacji, antybiotykoterapii, rehabilitacji ani leczenia przyczyny choroby. Jej skuteczność zależy od właściwego wskazania, regularności sesji i powiązania z pozostałymi elementami leczenia. Dlatego znaczenie ma nie tylko sam zabieg, lecz także przemyślany plan całej terapii.